YÜKSEKÖĞRETİM KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR KANUN
Resmî Gazete Sayı : 26920 -
28 Haziran 2008 CUMARTESİ
Kanun No. 5772
Kabul Tarihi:
18/6/2008
MADDE 1 –
4.11.1981
tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 10 uncu maddesine aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
"Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinin önceki yıldan devreden
finansman fazlasının % 25’i her yıl şubat ayı sonuna kadar Yükseköğretim Kurulu
hesabına aktarılır. Aktarılan bu tutarı, bir yandan Yükseköğretim Kurulu
bütçesinin (B) işaretli cetveline öz gelir, diğer yandan (A) işaretli cetvelin
mevcut veya yeni açılacak tertiplerine ödenek olarak eklemeye Yükseköğretim
Kurulu yetkilidir. Sermaye ödenekleri, yılı yatırım programı ile
ilişkilendirilir.
Ödenek kaydedilen tutarlar, öncelikle yükseköğretim kurumlarının
bilimsel araştırma projeleri ile yurt içi ve yurt dışı öğretim elemanı ve
öğrenci değişim programlarının desteklenmesi, yurt içi ve yurt dışında öğretim
üyesi ve araştırmacı yetiştirilmesi ile Yükseköğretim Kurulunun fiziki ve beşeri
altyapısının güçlendirilmesi amacıyla kullanılır.
Söz konusu hizmet ve faaliyetlere ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulunca
uygun görülen tutarlar, ilgili yükseköğretim kurumlarına tahakkuk ettirilmek
suretiyle ödenir. Yurt içi ve yurt dışı öğretim elemanı ve öğrenci değişim
programlarının desteklenmesi ile yurt içi ve yurt dışında öğretim üyesi ve
araştırmacı yetiştirilmesi amacıyla yükseköğretim kurumlarına ödenen tutarlar
karşılığını bir yandan ilgili yükseköğretim kurumunun (B) işaretli cetveline öz
gelir, diğer yandan (A) işaretli cetveline ödenek kaydetmeye ilgili
yükseköğretim kurumu yetkilidir.
Bilimsel araştırma projelerinin desteklenmesi için yükseköğretim
kurumlarına ödenen tutarlar, ilgili idarelerin bütçelerine gelir
kaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izlenir. Aktarılan bu tutarların
harcanması ve muhasebeleştirilmesine ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığı
ile Yükseköğretim Kurulu tarafından müştereken belirlenir. Bu kapsamda yapılan
harcamalar,
10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu
Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre denetlenir."
MADDE 2 – 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (a) fıkrasının birinci
paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Devlet üniversitelerinde rektör, profesör akademik unvanına sahip
kişiler arasından görevdeki rektörün çağrısı ile toplanacak üniversite öğretim
üyeleri tarafından seçilecek adaylar arasından Cumhurbaşkanınca atanır. Rektörün
görev süresi 4 yıldır. Süresi sona erenler aynı yöntemle yeniden atanabilirler.
Ancak iki dönemden fazla rektörlük yapılamaz. Rektör, üniversite veya yüksek
teknoloji enstitüsü tüzel kişiliğini temsil eder. Rektör adayı seçimleri gizli
oyla yapılır. Oy veren her öğretim üyesi oy pusulasına yalnız bir isim
yazabilir. Birinci toplantıda öğretim üyelerinin en az yarısının hazır bulunması
şarttır. Bu sağlanamadığı takdirde toplantı 48 saat ertelenir ve nisap
aranmaksızın seçime geçilir. Bu toplantıda en çok oy alan altı kişi aday olarak
seçilmiş sayılır. Yükseköğretim Genel Kurulunun bu adaylar arasından seçeceği üç
kişi Cumhurbaşkanlığına sunulur. Cumhurbaşkanı, bunlar arasından birini seçer
ve rektör olarak atar. Yeni kurulan üniversitelere rektör adayı olarak başvuran
profesörler arasından Yükseköğretim Genel Kurulunun seçeceği üç aday
Cumhurbaşkanlığına sunulur. Cumhurbaşkanı, bunlar arasından birini seçer ve
rektör olarak atar. Vakıflarca kurulan üniversitelerde rektör adaylarının seçimi
ve rektörün atanması ilgili mütevelli heyet tarafından yapılır."
MADDE 3 – 2547 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin (c) fıkrası aşağıdaki
şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"c) Üniversiteler, yardımcı doçentlik kadrosuna atama için bu maddede
aranan asgari koşulların yanında, Yükseköğretim Kurulunun onayını almak
suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim
disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve
denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler."
MADDE 4 – 2547 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"MADDE 24- a) Doçentlik
sınavı, Üniversitelerarası Kurulca yılda iki kere yapılır.
Aşağıdaki şartları haiz adaylar, Üniversitelerarası Kurulun tespit
edeceği tarihe kadar, Üniversitelerarası Kurula gerekli belge ve yayınlar ile
birlikte başlıca bilim dalı ile uzmanlık ve araştırma konularını da bildirerek
başvururlar.
b) Doçentlik sınavına başvurabilmek için aşağıdaki şartlar aranır:
1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora veya tıpta uzmanlık
unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca
tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak.
2) Üniversitelerarası Kurulun her bir bilim disiplininin özelliklerini
dikkate alarak belirteceği görüş çerçevesinde Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılacak yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan özgün bilimsel yayın ve
çalışmalar yapmak.
3) Yükseköğretim Kurulunun belirlediği kıstaslar çerçevesinde yapılan
merkezi yabancı dil sınavında başarılı olmak. Bu sınavın, adayın bilim dalı ile
ilgili olması şartı aranmaz. Bilim alanı bir yabancı dille ilgili olanlar bu
sınavı başka bir yabancı dilde vermek zorundadırlar.
c) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından
beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim
veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile
teşkil edilebilir.
Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın akademik
çalışmalarının her birini değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli
kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken
geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin
raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. Değerlendirmeye esas
alınan bu raporların birer örneği, eser incelemesi sonucuna ilişkin bildirim
yazısı ile birlikte adaya gönderilir.
Eser incelemesinde başarılı bulunan aday, doçentlik sınav jürisi
tarafından, sözlü sınava tabi tutulur. Jüri üyeleri, yapılan sözlü sınavın
denetlenebilirliğini sağlamak için gerekli tedbirleri alır.
Sözlü sınavda başarılı olması halinde, adaya ilgili bilim dalında
doçentlik unvanı verilir.
Doçentlik sınavına ilişkin esas ve usuller, Üniversitelerarası Kurulun
görüşü alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir."
MADDE 5 – 2547 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin (a) fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"a) Bir üniversite biriminde açık bulunan doçentlik kadrosu,
rektörlükçe, isteklilerin başvurması için ilan edilir. Müracaat eden adayların
durumlarını incelemek üzere rektör tarafından varsa biri ilgili birim
yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit
edilir. Bu profesörler, adaylar hakkında ayrı ayrı mütalaalarını rektöre
bildirirler. Rektör, bu mütalaalara dayanarak, üniversite yönetim kurulunun
görüşünü de aldıktan sonra atamayı yapar."
"c) Üniversiteler, doçentlik kadrosuna atama için, Yükseköğretim
Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına
yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde
bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar
belirleyebilirler."
MADDE 6 – 2547 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"MADDE 26- a) Profesörlüğe yükseltilerek atamada;
1) Doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle, açık bulunan
profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak,
2) Doçentlik unvanını aldıktan sonra, ilgili bilim alanında özgün
yayınlar veya çalışmalar yapmış olmak, gerekir.
Yukarıdaki (2) numaralı bentteki yayınlardan biri, başvuru dosyasında
başlıca araştırma eseri olarak belirtilir.
Üniversiteler, profesörlüğe yükseltilerek atama için aranan bu asgari
koşulların yanında, Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran
bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki
farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte
ek koşullar belirleyebilirler.
b) Profesörlüğe yükseltilerek atama yapılabilmesi için:
1) Üniversitelerde veya yüksek teknoloji enstitülerinde atama yapılacak
olan profesörlük kadroları, rektörlük tarafından ilan edilir.
2) Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve bilimsel
niteliklerini tespit etmek için üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü
yönetim kurulunca en az üçü başka üniversitelerden veya yüksek teknoloji
enstitülerinden olmak üzere ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili beş
profesör seçilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor
yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler.
Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz
önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar.
c) Profesörlüğe yükseltilerek atanan kişi, bir başka yükseköğretim
kurumunda veya bir başka bilim dalında boş bulunan profesörlük kadrosuna, ancak
(a) ve (b) fıkralarında belirtilen esas ve usullere uygun olarak atanabilir."
MADDE 7 – 2547 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"EK MADDE 2- Vakıflar; kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla ve mali
ve idari hususlar dışında, akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması
ve güvenlik yönlerinden bu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla,
Yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlı birimlerden birini veya birden
fazlasını ya da bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı
olmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlarda yüksek nitelikli işgücü
yetiştirmek amacıyla, bu Kanun hükümleri çerçevesinde kalmak şartıyla meslek
yüksekokulu kurabilir. Bu meslek yüksekokulu, kamu tüzel kişiliğini haiz olup,
Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur.
Kurulacak meslek yüksekokullarına, meslek ve teknik eğitim bölgesinde gereksinim
duyulması esastır."
MADDE 8 – 2547 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 55- 2547 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin değişiklikten
önceki hükümleri, bu maddede değişiklik yapan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önce yapılmış olan doçentlik başvuruları ile ilgili olarak uygulanmaya devam
olunur.
30 uncu maddede öğretim üyeleri için öngörülen emeklilik yaşı,
1/3/2006 tarihli ve 5467 sayılı,
17/5/2007
tarihli ve 5662 sayılı,
22/5/2008 tarihli ve 5765 sayılı
kanunlarla kurulan Devlet üniversitelerinde görev almaları şartıyla yetmiş iki
yaşın doldurulduğu tarihtir. Bu uygulama,
31 Aralık 2015 tarihine kadar devam eder.
Bu Kanunun 10 uncu maddesine eklenen hükümler çerçevesinde kullanılmak
üzere, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinin 2007 yılından devreden finansman
fazlasının % 25’i bu maddede değişiklik yapan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren bir ay içinde Yükseköğretim Kurulu hesabına aktarılır."
MADDE 9 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 10 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
27/6/2008
http://rega.basbakanlik.gov.tr/eskiler/2008/06/20080628-1.htm