Üniversiteler,
toplumsal gelişim bağlamında bilimin ve düşüncenin öncelendiği lokomotif
kurumlardır. Bilginin üretilmesi, toplumsal ve yaşamsal ihtiyaçların giderilmesi
doğrultusunda kullanılması, toplumun üniversitelerden ilk eldeki beklentisidir.
Bununla birlikte sosyal bilimler alanında yapılan araştırmalar ve elde edilen
verilerle toplumun düşünsel düzeyinin artırılması ve toplumsal arızaların
çözümüne ilişkin metotlar geliştirilmesi de üniversiteler eliyle
gerçekleştirilir.
Araştırmaya,
geliştirmeye, keşfetmeye odaklanmış çalışma sistemi ve bu işlere hasredilmiş
imkânlarıyla üniversitelerden beklenen gerçekleştiğinde, neticeden ait olduğu
toplumla birlikte tüm insanlık yararlanır. Bu yönüyle üniversiteler üniversal
bir yapı arz eder. Üniversitelerde bilimsel üretime yoğunlaşmış bilim
adamlarının üniversal yapıyla çelişir biçimde zihinlerinin prangalanması,
ideolojik parmaklıklar ardına hapsedilmesi, öncelikle topluma ve insanlığa
ihanettir. Üniversiteler, her türlü düşünceye yaşama alanı olan özgürlük
ortamları olmalı, bilim adamları akademik ilerleyişlerini söz konusu eden
prangalardan azade bir ortamda çalışabilmelidirler.
Üniversiteyi
oluşturan personel öncelikle insandır. İnsan olarak çeşitli gereksinimleri olan
bireyler olarak ve anne, baba, eş rolleriyle bilimsel ödevleri dışında ödevleri
olan insanlardır. Akademik personelin bilimsel üretimde başarılı olması için
bireysel ve ailevi ihtiyaçların zihnini meşgul edecek başat unsurlar haline
gelmesine izin verilmemelidir. Bununla birlikte iş yaşamında da bilim adamını
oyalayacak, tüm yoğunluğunu işine vermesini engelleyecek sıkıntılar
giderilmelidir.
Bir yapının
kâmilen gerçekleşmesi için asli unsurlarla birlikte yan unsurların da önem arz
ettiği bir gerçektir. Üniversitelerde akademik personelin yanısıra idari
personelin de üniversitelerin amaçlarının gerçekleşmesinde önemli işlevlerinin
bulunduğu gözden ırak edilmemelidir.
Üniversitelerde yaşanan ve çözümü aciliyet kesbeden
sorunlardan bazıları şunlardır:
*Profesör ve
doçentlerde olduğu gibi yardımcı doçentler, araştırma görevlileri, öğretim
görevlileri, okutmanlar ve uzmanlara da iş güvencesi hakkı verilmelidir.
*Yardımcı
doçentliğe, doçentliğe ve profesörlüğe yükseltilmede objektif, nesnel performans
kriterleri oluşturulmalı ve bu kriterler dikkate alınarak, önceden oluşturulmuş
ve ilan edilmiş açık, adil, şeffaf, öngörülebilir kurallar olmalıdır.
*Rektörlere
tanınan yetkilerin bir kısmı kurullara devredilmelidir.
*Yardımcı
doçentlik kadroları daimi statüde olmalıdır. Yardımcı doçentlerin 3. derecede
bekletilme işlemine son verilmelidir.
*Doçentlik
sınavına başvuru kriterlerinde alanlara göre farklı uygulamalar yapılmaktadır.
Örneğin; Fen-Edebiyat fakültelerinin Sosyoloji, Tarih, Türk Dili ve Edebiyatı
gibi alanlarda doçentliğe başvuru için SCİ ya da SSCİ indekslerine giren
dergilerde tek yazarlı makale şartı aranmazken; eğitim bilimlerinde başvuranlar
için bu şart aranmaktadır. Doçentliğe başvuru için 5 yıllık hakemli dergilerde
yayınlanan makalelerin yeterli görülerek, SCİ ya da SSCi indekslerine giren
dergilerde yayınlanması şartı kaldırılmalıdır.
*2547 Sayılı
Yükseköğretim Kanunu’nun 13. maddesinin b bendinin 4. fıkrasındaki “Rektörler
gerekli gördüğü hallerde Üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli
öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek ve bunlara
yeni görevler vermek” hükmü, “Rektörün görev süresi boyunca (4 yıl) personelin
kendi rızası dışında toplam 6 aydan fazla geçici görevlendirme yapamaz, kendi
rızası ile görevlendirilenlerde bu süre aranmaz” şeklinde değiştirilmelidir.
*Bilimsel
çalışmalarda akademik özerklik verilerek, akademik dokunulmazlık sağlanmalıdır.
Bir bilim adamı sözlü veya yazılı faaliyetlerinden dolayı cezalandırılmamalı,
akademik alanı ile ilgili çalışmaları özgürce gerçekleştirebilmelidir.
*Akademik
yükseltmelerde görev alan kurul ve jürinin uymaları gereken etik kuralları
belirlemek ve bu kurallara uygun davranıp davranmadıklarını değerlendirmek üzere
Üniversitelerarası Kurul tarafından Bilim Etik Kurulu oluşturulmalıdır.
*Doçent unvanı
öğretim üyelerinin kadro tahsisi beklemeksizin mali kayıplarının önlenmesi için
intibakları sağlanmalıdır.
*Bir
üniversitenin eğitim hizmet koluna üye olabilecek tüm eğitim çalışanlarının
yüzde 5’ini üye yapan sendikaların senato, üniversite, enstitü, fakülte ve
yüksekokulların yönetim kurullarında temsilci bulundurma ve oy hakkı
sağlanmalıdır.
*Akademisyen
olup askerlik görevini yapmayan öğretim elemanlarının, öğretim üyesi ihtiyacı
olan yeni üniversitelere Milli Eğitim Bakanlığı’ndaki asker öğretmen modelinde
olduğu gibi belli bir süre görevlendirme ile askerlik hizmeti yapma imkânı
sağlanmalıdır.
*Doçentlik
sınavlarındaki mülakat sınavı kaldırılmalıdır.
*Öğretim
elemanlarının yurtdışında ve yurtiçinde katıldığı sempozyumlara, kongrelere
yıllık sınırlama getirilmemeli; yıl boyu yapılan tüm bilimsel etkinlik ve
araştırmalarda yevmiye ve harcırah ödenmelidir.
*ALES
puanlarının hesaplanmasında mevcut adaletsizliğin giderilmesi sağlanmalıdır.
Örneğin; sözelci öğrencilerin puanlarının hesaplanmasında sayısal alandan
sorulan sorulara verdiği cevaplar belirleyici olmamalıdır.
*Öğretim
elemanlarının sicil raporlarına esas teşkil eden maddeler, evrensel ve objektif
kriterler doğrultusunda yeniden belirlenmelidir. Sicil notlarının
belirlenmesinde bilimsel çalışmalar ve akademik performans esas alınmalıdır.
*2547 Sayılı
Yasa’nın 35. maddesi gereğince doktoraya gönderilen araştırma görevlilerine
doktora programını tamamlamalarından hemen sonra kadro tahsisi yapılmalıdır.
*Öğretim
elemanlarına, kadro ilanına gerek kalmadan üniversitelerin karşılıklı
muvafakatiyle tayin imkânı tanınmalıdır.
*2914 Sayılı
Kanun’un 14. maddesinin 1. paragrafındaki, “…yeterli sayıda öğretim elemanı
sağlanamayan yükseköğretim kurumları ile bunların bölümlerinde görevli öğretim
elemanlarına…” ifadesinden sonra gelmek üzere, “657 Devlet Memurları Kanunu’nun
4. maddesi kapsamındaki memurlara” ifadesi eklenerek, geliştirme ödeneğinin tüm
üniversite çalışanlarına verilmesi sağlanmalıdır.
*Üniversite içi
bütün seçimlerde akademisyenler, idari kadro çalışanları ve öğrenci
temsilcilerine oy kullanma hakkı verilmelidir.
*Görevde
yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının periyodik aralıklarla
gerçekleştirilmesine imkân sağlayacak kadro değişimi gerçekleştirilmeli,
kurumların KPSS ile personel ihtiyacını karşılamadan önce Unvan Değişikliğine
Tabi Kadrolar (Mühendis, Avukat, Tekniker, Teknisyen vb.) için kendi içinde
çalışan personele öncelik verilmek suretiyle kurum içinde ilana çıkarak kendi
kurumunda çalışan personelin boşalttığı kadro için KPSS ilanına çıkarılmalıdır.
*Üniversitelerde görev yapan idari personelin yer değiştirme talebinin önündeki
engeller kaldırılarak, yer değiştirme işlemini belli bir sisteme bağlamakla
birlikte, karşılıklı becayiş hakkı tanınmalıdır.
*Üniversite
birimlerindeki kadrolar; bekçi, hizmetli, teknisyen yardımcısı olan personel,
rızaları olmadan, görevleri dışında çalıştırılmamalıdır.
*Üniversite
çalışanlarından, meslekleri ile ilgili yüksek öğrenim yapmak isteyenlere
kolaylık sağlanması için düzenleme yapılarak, keyfi uygulamalara son
verilmelidir.
*Günümüzde kamu
kurum ve kuruluşları otomasyonlaşmış olup, hemen hemen bütün kamu çalışanları
bilgisayar kullanabilmektedir. Memurların sınavsız olarak Veri Hazırlama Kontrol
İşletmeni veya Bilgisayar İşletmeni kadrosuna ataması yapılmalıdır.
*Hizmetlilere
gece nöbeti tutturulmamalı, gece bekçiliği kadroya tabi olmalı ve gece
bekçilerinin güvenliğinin sağlanması için gerekli donanım sağlanmalıdır.
*Hizmetliler
kaloriferci olarak görevlendirilmemeli, kalorifercilere; zehirlenmelere karşı
süt, ayran, yoğurt gibi gıda yardımı ve tulum, maske, çizme, eldiven gibi giyim
yardımı yapılmalıdır.
*Şoför
kadrosunda görev yapan veya şoför olarak görevlendirilen personel açısından
aylık kilometre sınırlandırılması getirilmeli, trafik cezaları ve kazalara
ilişkin mali sorumluluklar açısından mağduriyet yaşamalarını engelleyecek
tedbirler alınmalıdır.
*Resmi
görevlendirme yapılmadan amirlerin sözlü emirleri ile mesai yaptırılmamalı,
fazla çalışmaya karşılık mutlaka ek ücret veya her sekiz saat karşılığında bir
gün izin verilmelidir. *Kadrolu ve sözleşmeli ayırımı yapılmadan tüm üniversite
çalışanlarına ücretsiz servis yemek imkânı sağlanmalıdır.
*Bütün
kadrolardaki 4/B’li personelin görev alanları ve çalışma süreleri belirlenmeli,
görevleri dışında ve mesai dışı çalıştırılmamalıdır. Çalışanların yükselmesi
için Yükseköğrenim Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde gerekli
çalışmalar yapılmalıdır.
http://www.egitimbirsen.org.tr/detay.php?cid=52&id=135683